Şahdağ, Quba və Qusar bələdçisi: dağ istirahəti hər fəsildə

Bakının şimalında, təxminən üç saatlıq yolda tam başqa bir Azərbaycan başlayır: sərt dağlar, alma bağları, qədim dağ kəndləri. Şahdağ, Quba və Qusar bir-birinə yaxın üç istiqamətdir və çox vaxt eyni səfərdə birləşdirilir. Qışda buranın əsas cazibəsi qar, yayda isə sərinlik və təbiətdir. Bir neçə dəfə hər iki mövsümdə getmişəm; aşağıda üçbucağı necə planlamaq lazım olduğunu yazdım.

Şahdağ — qış kurortu

Şahdağ ölkənin ən böyük dağ-xizək kurortudur. Müxtəlif çətinlikdə trasslar, kanat yolları, avadanlıq icarəsi, təlimçilər — yeni başlayan da, təcrübəli xizəkçi də özünə yer tapır. Qar mövsümü adətən dekabrdan mart ayınadəkdir. Yayda isə Şahdağ tamam boşalmır: kanat yolu ilə yuxarı qalxmaq, dağ cığırlarında gəzmək, sərin havadan zövq almaq olur. Kurortun içində müxtəlif səviyyəli otellər var, ona görə burada bir-iki gecə qalıb dağın ritminə köklənmək məntiqlidir. Qusar otellərini Limi-də müqayisə edə bilərsiniz, çünki Şahdağ inzibati olaraq Qusar rayonundadır.

Quba — alma və dağ kəndləri

Quba yaşıl bağları, sərin havası və qonaqpərvərliyi ilə tanınır. Şəhərin özündə tarixi məscidlər, canlı bazar, çayın o tayında Qırmızı Qəsəbə var. Buradan dağlara doğru getdikcə Xınalıq açılır — Avropanın ən yüksək məskunlaşmış kəndlərindən biri, öz dili, daş evləri və başqa dünyaya bənzəyən mənzərələri ilə. Yol sərtdir, amma dəyər. Qubada qalıb bir günü Xınalığa ayırmaq klassik marşrutdur. Şəhərin məkanlarını Quba səhifəsində və Quba restoranlarını görə bilərsiniz.

Qusar və Laza

Qusar əsasən ləzgi mədəniyyəti, sərin iqlimi və Şahdağa yaxınlığı ilə tanınır. Buradan çox keçilən istiqamət Laza kəndidir: yamaclardan tökülən şəlalələr, yaşıl dərələr, dağ havası. Yayda Laza sərinləmək və şəlalələri görmək üçün ideal bir günlük gəzintidir. Qusar mərkəzində sadə, ürəyəyatan yerli mətbəx tapmaq olar; dağ balı və süd məhsulları xüsusilə yaxşıdır.

Nə yemək

Bu bölgənin mətbəxi dağa yaraşan cür doyumludur. Şimalın məşhur xəngəli — yastı xəmir, ət və sarımsaqlı qatıq — mütləq dadılmalıdır. Sac qovurma, dağ alabalığı, təndir çörəyi, ev bişmişləri süfrənin daimi üzvləridir. Quba balı və mürəbbələri isə hədiyyə üçün ideal. Soyuq havada isti bir xəngəl və ya bozbaşdan yaxşı heç nə yoxdur.

Nə vaxt getmək

Seçim mövsümə bağlıdır. Xizək və qar istəyirsinizsə, dekabr–mart Şahdağın vaxtıdır. Yaşıllıq, şəlalələr və sərin gəzinti üçünsə iyun–sentyabr idealdır — ovalıqlar qızmar keçəndə bu dağlar sərin qalır. Xınalıq və Laza kimi yüksək kəndlərə yalnız yaz-yay-payız aylarında rahat çatmaq olur, qışda yol bağlana bilər. Həftə sonları kurort tez dolur, ona görə yerinizi qabaqcadan tutun və dağa isti geyim götürün — hətta yayda axşamlar sərin olur.